چرا سرعت اینترنت شبها کم میشود؟
دلیل افت سرعت اینترنت در ساعت‌های اوج مصرف و کارهایی که در عمل جواب می‌دهند.
ساعت هفت عصر میشود و اینترنتی که صبح روان بود، کند میشود. ویدیو مدام لود می‌خورد و بازی پینگ میدهد. این تجربه آنقدر رایج است که خیلی‌ها فکر می‌کنند مودمشان خراب شده. در بیشتر موارد مودم سالم است.
دلیل اصلی: همه هم‌زمان آنلاین می‌شوند
دکل اپراتور در منطقه شما ظرفیت مشخصی دارد و آن ظرفیت بین همه کاربران همان دکل تقسیم میشود. بین ساعت ۸ شب تا نیمه‌شب، بیشترین تعداد آدم هم‌زمان ویدیو تماشا می‌کنند، بازی می‌کنند و تماس تصویری دارند. سهم شما از همان ظرفیت ثابت، کوچک‌تر میشود.
این با «کم بودن سرعت بسته» فرق دارد. بسته شما همان است؛ چیزی که کم شده، ظرفیت آزاد شبکه در آن لحظه است. به همین دلیل است که تست سرعت ساعت ۳ بامداد عدد کاملاً متفاوتی میدهد.
عامل دومی که کسی به آن فکر نمیکند: گرمای مودم
مودم سیم‌کارتی در ساعت‌های پرمصرف مدام در حال پردازش داده است و گرم میشود. وقتی دمای داخلی از حدی بالاتر برود، خود دستگاه برای محافظت از قطعات، توان پردازش را پایین می‌آورد. نتیجه دقیقاً همان چیزی است که شما حس می‌کنید: سرعتی که هرچه شب جلوتر می‌رود بدتر میشود.
یک آزمایش ساده: وقتی سرعت افت کرد، دست بگذارید روی مودم. اگر داغ بود، بخشی از مشکل همین است. مودم را از فضای بسته (داخل کمد، پشت تلویزیون، زیر روتختی) بیرون بیاورید و اطرافش جای خالی بگذارید. اگر مودم را روی پایه‌ای که هوا از زیرش رد شود بگذارید، دما محسوس پایین می‌آید.
کارهایی که واقعاً جواب می‌دهند
- جای مودم را عوض کنید. بالاتر و نزدیک پنجره، دور از دیوار بتنی، آینه، آکواریوم و ماکروویو. چند متر جابه‌جایی گاهی بیشتر از هر تنظیمی اثر دارد.
- باند را تست و قفل کنید. اگر مودم شبها روی باند شلوغی می‌نشیند، قفل کردن روی باند خلوت‌تر تفاوت ایجاد میکند.
- وایفای ۵ گیگاهرتز را جدا کنید. باند ۲.۴ گیگاهرتز در آپارتمان با ده مودم همسایه شلوغ است. اگر دستگاه‌هایتان ۵ گیگاهرتز را می‌گیرند، از آن استفاده کنید.
- دانلودهای سنگین را زمان‌بندی کنید. به‌روزرسانی ویندوز، بک‌آپ ابری و دانلود بازی را برای بعد از نیمه‌شب بگذارید.
- در قطعی برق مودم را روشن نگه دارید. هر بار خاموش و روشن شدن، مودم دوباره باید به شبکه وصل شود و روی باند تصادفی بنشیند. با یک کابل مبدل USB به DC و پاوربانک میشود مودم را در قطعی روشن نگه داشت.
کارهایی که فایده ندارند
ریست کردن مکرر مودم مشکل شلوغی شبکه را حل نمیکند و فقط اتصال شما را چند دقیقه قطع میکند. عوض کردن مودم هم اگر مشکل ظرفیت دکل باشد، تفاوت معناداری نمی‌سازد — مگر اینکه مودم فعلی‌تان نسل قدیمی‌تری باشد و باندهای جدید را پشتیبانی نکند.
کی باید سراغ مودم فضای باز بروید؟
اگر بعد از همه این کارها هنوز سیگنالتان ضعیف است — یعنی در پنل مودم عدد RSRP بدتر از منفی ۱۰۰ را می‌بینید — مشکل رسیدن سیگنال به داخل ساختمان است. مودم فضای باز آنتن را بیرون می‌برد و مستقیم به دکل دید میدهد. این تنها راه‌حلی است که در ساختمان‌های بتنی و طبقات پایین واقعاً تفاوت بزرگ ایجاد میکند.
سوالات پرتکرار
آیا اپراتور عمداً سرعت را شبها کم میکند؟
معمولاً نه به شکل عمدی. ظرفیت دکل ثابت است و شبها بین کاربران بیشتری تقسیم میشود. البته بعضی بستهها سیاست مدیریت ترافیک دارند که در ساعت اوج اولویت را کم میکند؛ شرایط بسته خودتان را بخوانید.
عوض کردن مودم سرعت شب را بهتر میکند؟
اگر مودم فعلی نسل قدیمی است و باندهای جدید را پشتیبانی نمیکند، بله. اگر مودم بهروز است و مشکل شلوغی شبکه است، تفاوت محسوسی نمیبینید.
مودم داغ شده، خطرناک است؟
گرم شدن در حد قابل تحمل با دست طبیعی است. اگر آنقدر داغ است که نمیتوانید دست بگذارید، جریان هوای اطرافش را باز کنید؛ گرمای مداوم عمر قطعات را کم میکند.
وایفای ۵ گیگاهرتز همیشه بهتر است؟
نه همیشه. سریعتر است اما بردش کمتر و از دیوار سختتر رد میشود. برای اتاق نزدیک مودم ۵ گیگاهرتز و برای اتاقهای دور ۲.۴ گیگاهرتز بهتر جواب میدهد.
تست سرعت چه عددی باید نشان بدهد؟
عدد مطلق مهم نیست؛ مقایسه مهم است. یک بار ساعت ۱۰ صبح و یک بار ساعت ۱۰ شب تست بگیرید. اگر اختلاف زیاد بود، مشکل شلوغی است نه خرابی.
